“การถวายสังฆทาน” คือหนึ่งในประเพณีอันดีงามที่สืบทอดมายาวนานในสังคมไทย เปรียบเสมือนสายใยแห่งศรัทธาที่เชื่อมโยงระหว่างพุทธศาสนิกชนกับพระภิกษุสงฆ์ โดยการถวายสังฆทานเชื่อว่าเป็นบุญกุศลที่ยิ่งใหญ่ เพราะนอกจากจะเป็นกุศโลบายของการแบ่งปันสิ่งของจำเป็นแก่พระภิกษุสงฆ์ การถวายชุดสังฆทานยังเป็นการแสดงความกตัญญูต่อพระรัตนตรัย เสริมสร้างสิริมงคลแก่ชีวิต และเป็นการอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่วงลับด้วย!

 

วันนี้เราจะพาทุกคนไปดูขั้นตอน พร้อมบอกบทสวดถวายสังฆทานที่ช่วยทำให้การทำบุญในครั้งนี้สัมฤทธิผลโดยไว ไปดูกันเลย!

การถวายสังฆทาน หมายถึง การถวายสิ่งของจำเป็นแก่พระภิกษุสงฆ์แบบไม่เจาะจงว่าจะให้แก่พระรูปใดรูปหนึ่ง กล่าวคือ ถวายเป็น "สิทธิกองกลาง" แก่คณะสงฆ์ภายในวัด เพื่อคณะสงฆ์จะจัดแบ่งปันแก่พระสงฆ์รูปใดรูปหนึ่งที่ต้องการ เป็นวิธีการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาวิธีหนึ่ง

 

การถวายสังฆทาน เริ่มต้นในสมัยพุทธกาล พระนางมหาปชาบดีโคตมี พระมารดาของพระพุทธเจ้า ได้ทรงถวายผ้าจีวรแด่พระพุทธเจ้า แต่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำให้ถวายผ้าจีวรแก่พระภิกษุสงฆ์รูปอื่น ๆ แทน เพราะการถวายแก่คณะสงฆ์ จะได้บุญกุศลมากกว่า จากเหตุการณ์นี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของ "ประเพณีการถวายสังฆทาน" ที่สืบทอดมายาวนานจนถึงปัจจุบัน

สิ่งของที่ใช้ถวายสังฆทานไม่ได้มีเฉพาะเจาะจง ส่วนมากจะเป็นอาหารที่ปรุงสำเร็จแล้ว นอกจากนี้ยังมีสิ่งของต่าง ๆ ที่จำเป็นและมีประโยชน์ต่อพระสงฆ์ เช่น

• ข้าวสารอาหารแห้ง: ข้าวสาร อาหารแห้ง น้ำดื่ม อาหารกึ่งสำเร็จรูป ผลไม้แห้ง นม

• ยาสามัญประจำบ้าน: ยาแก้ปวด ยาแก้แพ้ ยาแก้ท้องเสีย ยาแก้ไอ และยาสามัญประจำบ้านอื่น ๆ

• ของใช้จำเป็น: สบู่ ยาสีฟัน แปรงสีฟัน ยาสระผม ทิชชูเปียก ทิชชูแห้ง

• เครื่องอัฐบริขาร: บาตร จีวร สังฆาฏิ ไตรจีวร เข็มขัด บาตรน้ำ ร่ม

• อื่นๆ: หนังสือธรรมะ อุปกรณ์การเรียน อุปกรณ์ทำความสะอาด เงินปัจจัย

ตามหลักความเชื่อ การถวายสังฆทานให้ได้บุญไม่จำเป็นต้องเลือกซื้อของราคาแพงเกินตัว เพียงเลือกซื้อของสภาพดีที่จำเป็นต่อการใช้งาน เหมาะสมกับกาลเทศะ และใช้ประโยชน์ได้จริงก็เพียงพอแล้ว

การถวายสังฆทานด้วยใจบริสุทธิ์และศรัทธาเป็นการแสดงความเคารพต่อพระรัตนตรัยที่ส่งผลให้การถวายสังฆทานได้บุญกุศลมากยิ่งขึ้น โดยสามารถเตรียมตัวผ่านการสำรวมกาย วาจา ใจ ตั้งจิตอธิษฐาน สวดมนต์บูชาพระรัตนตรัย และตั้งใจกับบทสวดถวายสังฆทานอย่างมีสมาธิ

การถวายสังฆทานแบบไม่เจาะจงเป็นการละวางความยึดติด ฝึกความเมตตาในการแบ่งปันด้วยใจบริสุทธิ์โดยไม่หวังผลตอบแทน จึงเป็นการพัฒนาจิตใจ เพิ่มพูนอานิสงส์ที่ช่วยต่อยอดบุญกุศลได้

การถวายสังฆทานอย่างถูกต้องเป็นการเพิ่มพูนบุญกุศลที่ดีวิธีหนึ่ง โดยอาจเริ่มต้นง่าย ๆ ด้วยขั้นตอนดังต่อไปนี้

จัดเตรียมของถวายอย่างพิถีพิถัน จัดเตรียมให้ครบตามจำนวนที่ต้องการถวายพร้อมดอกไม้ธูปเทียน

จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย เพื่อแสดงความเคารพศรัทธาต่อพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ โดยท่องบทสวดตามลำดับ ดังนี้

บทสวดนมัสการพระพุทธเจ้า

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (3 จบ)

 

บทสวดบูชาพระพุทธเจ้า

อิติปิโส ภะคะวา อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ, วัชชาจะระณะสัมปันโน, สุขโต โลกะวิทู, อนุตตะโร ปุริสสะทัมมะสาระถิ, สัตถา เทวะมะนุสสานัง, พุทโธ ภะคะวาติ (กราบ)

 

บทสวดบูชาพระธรรม

สวากขาโต ภะคะวาตา ธัมโม, ธัมมัง นะมัสสามิ (กราบ)

 

บทสวดบูชาพระสงฆ์

สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ, สังฆัง นะมามิ (กราบ)

 

บทสวดอัญเชิญพระรัตนตรัย 

อิติปิโส ภะคะวา อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ, อะภิวาเทมิ (กราบ)

ธัมมัง อะภิวาเทมิ (กราบ)

สังฆัง อะภิวาเทมิ (กราบ)

 

บทสวดอธิษฐาน

อิทัง ปุญญะ ผลัง มะยัง ภะคะวาโต ปฏิปัตติยา สะทา โสตถี ภะวะตุ สุขิตา โหตุ นิพพานัง ปัจจะยามะ

พนมมือ และกล่าวบทสวดถวายสังฆทานและคำแปลตามลำดับ

 

บทสวดถวายสังฆทาน

อิมานิ ภันเต ภัตตานิ ปัจจัยยา เภสัชชานิ จีวรา สะปะริวารานิ ภิกขุสังฆัสสะ โอโณชะยามะ สาธุ โน ภันเต ภิกขุสังโฆ อิมานิ ภัตตานิ ปัจจัยยา เภสัชชานิ จีวรา สะปะริวารานิ ปะฏิคคัณหาตุ อัมหากัง ทีฆะรัตตัง หิตายะ สุขายะ

 

คำแปล: ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอน้อมถวาย ภัตตาหาร ปัจจัย ยารักษาโรค ผ้าไตรจีวร และของใช้จำเป็นเหล่านี้ แด่พระภิกษุสงฆ์

ขอพระภิกษุสงฆ์ จงรับ ภัตตาหาร ปัจจัย ยารักษาโรค ผ้าไตรจีวร และของใช้จำเป็นเหล่านี้ ของข้าพเจ้าทั้งหลาย เพื่อประโยชน์สุข แก่ข้าพเจ้าทั้งหลาย ตลอดกาลนานเทอญ

 

ผู้ชายสามารถประเคนได้โดยตรง ส่วนผู้หญิง ให้วางสิ่งของนั้น ๆ ลงบนผ้ารับประเคน

ตั้งใจฟังพระสงฆ์แสดงธรรม จากนั้นกรวดน้ำ เพื่อตั้งจิตอธิษฐานอุทิศส่วนกุศล

การถวายสังฆทานสามารถถวายแด่พระสงฆ์กี่รูปก็ได้ และสามารถถวายทั้งที่วัดและนิมนต์พระไปรับสังฆทานที่บ้าน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความสะดวก และสำหรับใครที่ต้องการซื้อชุดสังฆทานคุณภาพดีที่พระสงฆ์สามารถนำสิ่งของไปใช้ได้จริง สามารถเลือกซื้อได้ที่ Lotus's Shop Online ได้เลย ซื้อตอนนี้รับไปเลยส่วนลดสุดคุ้มถึง 4 ต่อ พร้อมจัดส่งฟรีทั่วประเทศ!

ข้อมูลอ้างอิง

1. ขั้นตอนการถวายสังฆทานอย่างถูกวิธี. สืบค้นเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2567 จาก https://www.wreathnawat.com/ขั้นตอนถวายสังฆทาน/